Transgender in de woorden van "Antony and the Johnsons"

I know a womb within me

Arianne van der Ven lichaamcultuur 16 mrt 2009


Op 3 mei treden Antony and the Johnsons op in Eindhoven en op 22 juni in Amsterdam. Antony Hegarty is de zanger van de band en de meest succesvolle transgender kunstenaar van dit moment. In de hier besproken YouTube filmpjes zingt hij over de donkere en lichte kanten van de transgender ervaring.


Antony's geheim is zijn stem. Zangers met wie hij optreedt, zoals Lou Reed, beschrijven zijn stem als een mengeling van Nina Simone en Leonard Cohen. Zijn stem is tegelijkertijd heel emotioneel en heel beheerst. Volgens Ester Carvalho van het NRC heeft zijn stem een hoge ijle klank die pijn en verdriet verwoord als een emotie die helemaal op zichzelf kan staan, zonder woede of sentimentaliteit. "Bij Antony is pijn iets om bij stil te staan." 

 

Veel van Antony's songs gaan over genderleed, waarvan zo vaak wordt gezegd dat het niet invoelbaar is voor het grote publiek. Maar Antony's stem bereikt een publiek van alle leeftijden en voorkeuren. Niet gek voor iemand die begon met zingen als een tussendoortje bij zijn travestieacts. 

antony bam3


Veel mensen associeren Antony's muziek eerder met opera dan met pop. Zijn composities en instrumentatie zijn dan ook heel klassiek. Hier treedt hij op met het Brooklyn Symphonic Orchestra. 

 


Een nieuw lichaam

Antony is een kind van de homoseksuele New Yorkse clubscene uit de grimmige jaren '90. Die ontleende haar identiteit aan een gevecht om zelfbehoud op straat en in het ziekenhuis, in een strijd tegen AIDS. Die strijd kan je horen in een nummer als Cripple And The Starfish (klik op de titel om de videoclip te zien). Het is een donker lied over een vrijpartij waarin de ik-persoon zich laat misbruiken, om gebroken en vernieuwd te worden, als een Zeester. Als je de arm afbreekt van een zeester, groeit er een geheel nieuwe arm aan.


Mr. Muscle forcing bursting
stingy thingy into little me
Just "ripple" said the cripple
as my jaw dropped to the ground
It's true I always wanted love to be hurtful
It's true I always wanted love to be filled with pain
(...) 

Watch! I'll even cut off my finger.
It will grow back like a Starfish!
So please hurt me. I'll grow back like a Starfish,
I will grow back like a Starfish!


Dit is geen lied over een SM relatie. Daarin zou de nadruk liggen op de onderwerping. Dit lied bevat een oud transsexueel thema: ik zit in een verkeerd lichaam en ik zoek een vrijer die de kracht heeft om mij te transformeren, niet alleen psychisch, maar ook lichamelijk. "Als een zeester! Als een zeester!" Dit lied is een roep om bevrijding van het lichaam en van de eenzaamheid waartoe het de transseksueel veroordeeld.  Het wonder van dit lied is wel dat, hoe triest de tekst ook is, de luisteraar zich eerder getroost weet door de stem van Antony, dan beladen met een probleem.


Sterven en herboren worden 

Ook het materiaal uit zijn vervolg-cd  "I Am A Bird now" stamt nog uit de jaren ‘90. De elegische toon van Hope There's Someone lijkt heel erg op die in Cripple And The Starfish. Dat is ook waar Antony beroemd om is geworden. Ze is dit keer alleen nog duidelijker betrokken op de dood.


Hope there's someone who'll take care of me when I die 

Hope there's someone who'll set my heart free  

Oh I'm scared of the middle place between light and nowhere
I don't want to be the one left in there, 

left in there

andy Darling
De transseksuele ster van Andy Warhol en Lou Reed, Candy Darling, op haar sterfbed. Deze foto siert de cd I Am A Bird Now. Met deze foto stelt Antony zich in een traditie van transseksuele kunstenaars in New York. 

 

Tegelijk met het thema van de dood, speelt het thema van jeugd en van opgroeien. Op YouTube is er alleen maar een bewerkte versie van de cd beschikbaar van For Today I Am A Boy , gemaakt voor Television 4. Maar de boodschap is duidelijk.


One day I'll grow up, I'll be a beautiful woman
But for today I am a child, for today I am a boy
One day I'll grow up, I'll feel the power in me
One day I'll grow up, of this I'm sure
One day I'll grow up, I know a womb within me
One day I'll grow up, feel it full and pure

"I know a womb within me" is misschien wel de meest intieme weergave in de muziek van de transgender ervaring een lichaam te hebben in het hoofd, tijdens het vrijen of bij het verlangen naar een geliefde, dat in werkelijkheid niet beschikbaar is. Het is een fijne ervaring, want je verlangt naar de ander, maar ook een schrille, omdat het verlangen je bij de handen afbreekt, in het besef dat de liefde, omwille van wie je bent, nooit gestalte zal kunnen krijgen. Niet alleen bij deze geliefde, maar bij niemand. 
Dat is wat Antony doet hopen op een verandering. Veel transgenders kunnen niet anders dan geloven dat het op een dag allemaal goed zal komen. Hoe erg sommige ervaringen ook kunnen zijn, de hoop om op een dag lichamelijk heel te zijn, samen met een geliefde, komt steeds weer terug. Net zoals de afgebroken poot van een zeester steeds weer aangroeit.


Als cd is I Am A Bird Now is misschien wel de mooiste weergave van de strijd waar een transgender gedurende zijn transitie door heen kan gaan. Veel transgenders kennen de ervaring van het afscheid nemen van het oude zelf, van oude gewoonten, ervaringen, relaties en loyaliteiten. Soms ook van het oude lichaam. Ze kennen de ervaring van de twijfel, van de eenzaamheid en van het geweld dat ze zich soms aan moeten doen. En velen kennen de ervaring van het opbloeien van het nieuwe zelf, en het weer opbloeien van de hele wereld. 

Antony Meisjesachtig

Thuiskomen 

Antony's nieuwe cd "The Crying Light" is lichter van toon. De thema's van afscheid nemen en thuiskomen blijven. In Another World neemt Antony zelfs afscheid van de hele wereld.


I need another place
Will there be peace?
I need another world
This one's nearly gone
I need another world
A place where I can go
I'm gonna miss the sea
I'm gonna miss the snow
I'm gonna miss the bees
I'll miss the things that grow
I'm gonna miss the wind
Been kissing me so long
Another world
Another world


Voor een luisteraar als David Kleijwegt van Vrij Nederland is Another World een lied over het milieu en het lot van de planeet. Antony spreekt niemand tegen. In interviews weigert hij zijn werk te duiden. Hij wil niets afdoen aan de beleving van de luisteraar.  Dan mag ik ook met mijn duiding komen. Even later op de cd, in het nummer Everglade, is Antony thuisgekomen bij een geliefde.


When I'm floating in the water 

And your eyes are lilies all around 

My body stops crying for home 

My limbs stop weeping for home 

"I'm home," my heart sobs in my veins
 
Ik denk dat Antony opgelucht is dat hij kan samenzijn en dat zijn lichaam vastgehouden, bemind en getroost kan worden, ondanks alle genderleed. Dat de eenzaamheid doorbroken kan worden, en dat de wereld, ook de onze, weer opnieuw kan bloeien. Ook al heb je duizend doden gestorven.


///////


Het verhaal van Baby Dee 

New York zit vol transgender muzikanten. In de coulissen van "Antony and the Johnsons" zit soms een twee meter lange harpiste, Baby Dee genaamd. In de Volkskrant vertelt zij aan journalist Pablo Cabenda hoe zij opgroeide in de Bronx. Als meisje/jongen werd zij vaak gepest. Bijna terloops vertelt zij ook hoe zij harpiste werd. Op een dag moest een benedenbuurman van een oude piano af. Hij zette hem op straat bij het grof vuil maar de vuilnismannen lieten hem staan. De piano was te groot. En dus haalde de benedenbuurman er wat vrienden bij die met koevoeten, bijlen en baseball bats de oude piano in mootjes hakten. Baby Dee kon het bloeddorstig plezier van de mannen nauwelijks aanzien. Net als hijzelf werd de piano finaal in elkaar geslagen. De mannen sloopten de piano tot zij bij het hart kwamen, een gietijzeren snarenkast. Die lieten zij liggen. ‘s Avonds lag hij er nog steeds. Het werd Baby Dee's eerste harp.  Baby Dee groeide later uit tot een twee meter lange en stevig gebouwde transgender. Hij probeerde te leven als vrouw, maar dat stond zijn postuur niet toe. Leven als man maakte haar erg verdrietig. Daarom heeft Baby Dee een musicerend kunstwerk van zichzelf gemaakt. Niet zo verfijnt en aaibaar als Antony, maar net zo klonkig en boers als de kermisartiesten op Coney Island. In Amsterdam zou je haar zo in de kraakscene plaatsen. Baby Dee bezingt haar levensverhaal in de Song Of Diminishing Possibilities.

Baby Dee


Studiofoto van Baby Dee met harp en accordeon als rondreizend transgender muzikan

 

 


Vier interseksuele sporters ondergaan genitale operaties om te mogen sporten in vrouwencompetitie

Arianne van der Ven27 apr 2014

Hersenstorm 2

Arianne van der Ven23 dec 2012

Hersenstorm 1

Arianne van der Ven14 dec 2012

Life, vanuit de parenclub

Arianne van der Ven19 aug 2012

De mensenmakers. Het eerste genderteam.

Arianne van der Ven 7 jan 2012

'Je leven een paar jaar uitstellen'

Nora Uitterlinden28 apr 2011

Merleau-Ponty en het weten van het lichaam

Arianne van der Ven20 feb 2010

Is zij een hij?

Janiek 24 aug 2009

Zapatistas voor transgenicos

Arianne van der Ven25 jan 2009

Dialoog over aantrekkingskracht en het eigene

Anne Lever 4 aug 2002

Lichaamshaar :-( !

Eigenlijk zou ik hier willen schrijven dat ik op weg was naar het genderteam, want dat zou leuk passen bij het onderwerp. Maar dat is niet eerlijk, want het is niet waar (waarmee ik beslist niet wil zeggen dat ik het verzinnen van verhaaltjes een oneerlijke bezigheid vind). Ik zal eerlijk zijn: het was negen augustus en ik was op weg naar de kaakchirurg. Niet leuk dus. Omdat ik een beetje nerveus was, ...

Fleur Brouwer13 sep 2000

Hulpstukken voor het tussenlichaam

Fleur Brouwer 1 mei 1999

Prikbord

Time: 0.7219
Mem: 9,86MB