Op eigen voorwaarden

Manhood, Straightboy Lessons, A Boy Named Sue

MH filmrecensies 19 okt 2001
Manhood Herkenning. En nieuwsgierigheid, ook wel. Dat zijn de redenen waarom ik naar transgenderfilms ga. Lijkt mijn leven op dat van de hoofdpersonen? Wil ik de keuzes maken die zij maken? Op het transgenderfilmfestival in de Balie zag ik het FTM-programma, dat bestond uit drie korte films: Manhood, Straightboy Lessons en A Boy Named Sue. Herkenning wordt bemoeilijkt omdat alle drie de films uit Amerika komen, uit dezelfde stad zelfs: San Francisco. De emotie die ik voel bij dit onderwerp dat mij raakt, wordt afgevlakt door de clichés die de hoofdpersonen uitslaan. Hoeveel van wat ze zeggen is oprecht en hoeveel is trendgevoelig gebabbel uit de Californische transgenderscene?
Ik vraag het me af, en zou daarom graag een keer niet-Amerikaanse transgenders aan het woord zien. Kan er alsjeblieft iemand subsidie aanvragen om een mooie, Europese film over transgenders te maken?

A boy named Sue Overigens vond ik de laatste film die ik zag, A Boy Named Sue, wel erg mooi. De documentaire beslaat zes jaar uit het leven van Sue, die langzaam verandert in Theo. In de film komt Theo zelf aan het woord, maar ook zijn vriendin en zijn vrienden. De focus op de veranderende relatie tussen Theo en zijn geliefde Lisi is goed gekozen, interessant, maar ook schrijnend. Lisi steunt Theo maar krijgt het langzamerhand steeds moeilijker met het feit dat ze geen lesbische relatie meer heeft maar een heteroseksuele.
Bovendien ondergaat Theo een enorme verandering. Hij wordt letterlijk een ander mens, waardoor ook de dynamiek binnen hun relatie verandert. Jarenlang doorstaat Lisi de totale preoccupatie van Theo met zijn man-worden, dag in dag uit - "Ik krijg meer haren op mijn armen! Zie je dat! Zie je dat!" et cetera - om vervolgens tot de ontdekking te komen dat de persoon die hij geworden is, niet de persoon is met wie zij een relatie wil hebben. De film eindigt dan ook met hun scheiding.

Rolmodellen

Straightboy Lessons De aandacht van Theo voor zijn lichaam is volkomen begrijpelijk. Zelf zou ik elke dag uren voor de spiegel staan, mijn baardje bewonderend en kijkend naar mijn mooie platte borst. Maar ik zou me ook kunnen voorstellen dat mijn vrienden en mijn geliefde daar niet op zitten te wachten. Nog veel erger lijkt mij echter de aanpassing aan mannelijke en vrouwelijke rolmodellen.
Vooral na het zien van de korte film Straightboy Lessons kreeg ik het gevoel dat het voor sommige FTM's voor de hand ligt om een stereotiep mannelijke rol aan te nemen. Van een lesbische vrouw word je een heteroseksuele man, en dat vergt kennelijk nogal wat aanpassingen in je gedrag. Dat dit schijnbaar nodig is, vind ik iets om je tegen te verzetten. Want wie bepaalt voor jou hoe je je als man of als vrouw hoort te gedragen?
Ik zou alleen man willen zijn op mijn eigen voorwaarden, dat wil zeggen: zonder het gevoel te hebben dat ik mij onderwerp aan patriarchale, heteroseksistische normen. Ik voel mij vaak geen vrouw, de buitenwereld herkent mij vaak niet als vrouw, maar ik hang wel sterk het lesbisch-feministisch gedachtegoed aan. Als ik zou besluiten een man te worden, dan zou ik minstens zo veel moeite hebben met het mij opgelegde mannelijke rolmodel als ik nu heb met het mij opgelegde vrouwelijke rolmodel. Ik wil mij daar zoveel mogelijk aan onttrekken.
Zelfs mijn vrienden begrijpen vaak niet hoe ik het haat om bij openbare toiletten te moeten kiezen tussen 'heren' en 'dames'. Ik ben geen dame, maar ik wil ook geen heer zijn. Maar een andere naam, een naam die bij me past, dat zou ik wel willen. Een mooie, stoere, gender a-specifieke naam. Geen Theo.

Transgender film Laurence Anyways

Ton van den Born20 sep 2012

Een bijzonder sprookje van genderonbehagen

Janiek 10 jun 2011

De hele transwereld in een notendop

Nergens anders komt de Nederlandse transgender wereld in zo'n grote getale bij elkaar. Hier staat zij in haar volle diversiteit. Alle diensten, netwerken en idealisten die zich op transgenders richten zijn hier. Dit is het Transfusion Festival. het Continuüm schuimt voor u de meer dan twintig organisaties af die zich met een standje presenteren. Wat is er nieuw in transland?

Arianne van der Ven28 mei 2010

Verlies en winst voor twee verloren zoons

Janiek 8 mei 2010

Gwen Haworth: maak je eigen films!

Arianne van der Ven26 mei 2009

XXY

Jules Schaper21 jul 2008

'Transparent': man en moeder

In de film Transparent, te zien op het Nederlands Transgender Filmfestival in Amsterdam, afgelopen mei, laat regisseur Jules Rosskam 19 verschillende transmannen aan het woord die hun eigen kinderen hebben gebaard. Zwangerschap is voor veel mensen een soort oer-vrouwelijkheid: duidelijker vrouw kun je niet worden. Dit lijkt op gespannen voet te staan met mannelijkheid, dus hoe rijmt een ...

Jules Schaper13 jul 2007

Win je familie terug. Pak je camera.

Arianne van der Ven19 mrt 2007

Prikbord

Time: 0.6013
Mem: 9,82MB